Dikenler tacı bakımı oldukça kolay olan bitkilerden biridir. “Yılbaşı dikeni, kral tacı, gelin kaynana çiçeği, dikenli taç” isimleriyle de bilinen dikenler tacı (Euphorbia milii) bitkisi evde kolaylıkla yetiştirilebilen çiçeklerdendir. İç mekanlarda bile neredeyse yıl boyunca çiçek açabilen oldukça etli bir bitkidir. Kalın, parlak yeşil yapraklar yeni gövde büyümesi boyunca büyür, ancak dikenlere dikkat edin.

Bu dikenlerin olmasının nedeni kendini korumak değil, su tutma ve güneşe ulaşmak için tırmanma amaçlıdır.

Dikenler tacının çalı formundaki dalları, yaprakları ile birlikte 2 metreye kadar uzayabilir. Bu ilginç görünümlü bitkinin bakımında şunlara dikkat edilmelidir:

 

Işık

Çoğu çiçekli bitkide olduğu gibi, güneşe ne kadar iyi maruz kalırsanız o kadar fazla çiçek açarsınız. Euphorbia'nın doğrudan güneş ışığına ihtiyacı vardır ve günde en az üç ila dört saat parlak güneş ışığı aldığı sürece güvenilir bir şekilde çiçek açacaktır. Açık havada, tam güneş altına yerleştirmeye çalışın. İç mekanda, bitkinizi kış aylarında batıya veya güneye bakan bir noktaya yerleştirin.

Dikenler tacının çiçekleri açmıyorsa, bu durum yeterince güneş almadığı anlamına gelir.


        


Toprak

Açık havada bulunduruyorsanız, iyi drenajlı toprakta ve tam güneşte yetiştirin. Kuru iklimlerde bitkiler daha iyi çiçeklenme için gün ortası gölgesini takdir edeceklerdir. Dikenli taç çok uyumlu bir ev bitkisidir. İyi drenajlı bir kaktüs saksı karışımına ihtiyacı vardır ve kök topundan 3 ila 5 cm daha büyük bir kaba dikilmemelidir. Toprak fazla ise su tutacaktır ve köklerin çürümesine neden olabilir.


Su

Dikenli taç, sukulent bir bitki olduğundan su konusunda oldukça bağışlayıcıdır. Toprak yüzeyin yaklaşık 2-3 cm altında kuruduğunda iyice sulayın ve fazlalığın akmasına izin verin. Bitkinizin uzun süre suda veya ıslak toprakta kalmasına izin vermeyin, aksi takdirde kökleri çürür. Dikenler tacı kışın yarı uykuda olacak ve daha az sıklıkta sulamaya ve yiyeceğe ihtiyaç duymayacak.

 

Sıcaklık ve Nem

Dikenler tacı için en az yarım gün güneş ışığı önemli bir gerekliliktir. Sıcaklık açısından 18-32°C iyidir. Geceleri termostatı düşürürseniz endişelenmeyin; dikenli taç 10°C dereceye kadar olan sıcaklıklara dayanabilir. Ama 15°C'nin altındaki sıcaklıklarda yaprak kaybetmeye başlayabilir.


    


Gübre

İlkbahardan sonbahara kadar dikenli taçlarınızı dengeli bir ev bitkisi gübresiyle besleyin. Gübreyi yarı yarıya seyreltirseniz, bunu her suladığınızda yapabilirsiniz.


Budama

Yapraklı veya dallı büyümeyi teşvik etmek için budamadığınız takdirde dikenli taç uzun bacaklı hale gelebilir. Ayrıca, eğer bir ev bitkisi ise, kompakt bir şekli korumak için dikenli taçları da budamak isteyeceksiniz. Sağlıklı tomurcukları kesmekten kaçının. Bu bitkiyi içeride veya dışarıda budarken gözlerinizi, ellerinizi ve cildinizi özsuyundan koruyun. Özsuyu cildi tahriş ettiğinden eldiven giyin. Bitki özsuyunun akmasını durdurmak için doğrudan yaranın üzerine su püskürtün.


Çoğaltma

Dikenler tacı çiçeğinin çoğaltma uygulaması bakımı gibi oldukça kolaydır. Çoğaltma için uygun olan zaman ilkbahar mevsiminin son zamanları olacaktır. Mayıs ayında dikenler tacı çiçeği çoğaltılabilir. Bitkinin sağlıklı bir gelişim sergileyen dalı kesilerek besin değeri yüksek nemli bir toprak içerisine dikilmelidir. Dikim işlemi sonlandıktan sonra can suyu verilmesi gerekir. Güneş alan ve hava akımı bulunan bir bölgede 2-3 gün bekletilen bitkinin toprağı kurudukça su vermek gerekir. Dikenler tacı çiçeğini bu şekilde çoğaltabilir ve yeni bitkiler elde edebilirsiniz.



    


Saksı Değişimi

Dikenler tacı çiçeğinin saksısının değiştirilmesi için bitkinin kök ve gövde kısımlarının büyümesi gerekmektedir. Bitki böyle bir hale geldiğinde yeni bir saksıya transfer yapmak gerekir. Saksı değiştirirken koruyucu eldiven ve gözlük taktığınızdan emin olun. Çünkü zehirli bir bitkidir. Hızlı bir gelişim sergileyen dikenler tacı çiçeğinin saksısının her yıl değişimi yapılmalıdır. Daha yaşlı dikenler tacı çiçeklerinin saksısı ise gelişim hızlarına göre 3-4 yılda bir değiştirilmelidir. Yeni dikilecek olan saksının delikli olmasına dikkat edilmelidir. Saksının delikli olması ile su rahat bir şekilde dışarı süzülecek ve bitkinin fazla sudan dolayı hastalanması önlenecektir.


Dikenli Taçla İlgili Yaygın Sorunlar

Bu sert bir bitki olmasına ve büyümesi kolay olmasına rağmen, dikenli taç ile ilgili genellikle çözülebilen birkaç sorunla karşılaşabilirsiniz.


Sararan Yapraklar

Dikenin yapraklarının tacı parlak yeşil olmalıdır. Yapraklar sararmaya ve büzüşmeye başlıyorsa bu, bitkinin su altında olduğu anlamına gelebilir. Bu aynı zamanda, özellikle ev bitkilerinde yaygın olan ani sıcaklık değişimleri nedeniyle bitkinin iyi durumda olmadığı anlamına da gelebilir. Kötü toprak kalitesi veya yanlış türdeki karışım da yaprakların sararmasına neden olabilir.


Yaprakların Dökülmesi

Özellikle kıştan önce bitki dinlenirken bazı döngüsel yaprak düşüşleri normaldir. Ancak bitki çok sıcak bir ortamda yaşamaktan veya su altında kalmaktan dolayı tamamen strese girerse tüm yapraklarını dökecektir. Stresin kaynağı ortadan kaldırıldığında yapraklar yeniden büyümeye başlayacaktır.


Çiçeklenme Eksikliği

Eğer iç mekandaki dikenli taçlarınız çiçek açmıyorsa, geceleri çok fazla ışık alıyor olabilir (en iyi çiçeklenme koşulları için tamamen gece karanlığına ihtiyaçları vardır). Zayıf çiçeklenme aynı zamanda aşırı gübrelemenin bir sonucu olabilir. Çok fazla gübre çiçeklerden daha fazla yaprak üretecektir.


Kahverengi Yapraklar

Bitkinin kahverengileşen ve yumuşaklaşan kısımlarını derhal kesin: kökler, gövdeler, yapraklar, her ne varsa. Kahverengi kısımlar, uzun süreli nem (iç veya dış mekan) nedeniyle gelişen ve bitkinin bazı kısımlarını çürüten bir mantar anlamına gelebilir.

 

UYARI

Dikenler tacı çiçeği tehlikeli olan bitkiler arasında yer almaktadır. Süt otu olarak adlandırılan süt özleri küçük bir baskıyla bile dışarı çıkabilmektedir. Bu sıvı cilde zarar vererek solunum sisteminde hasar meydana getirmektedir. Solunum sisteminde bulunan mukoza zarlarını yakan bu sıvı ayrıca ciddi ağrılar yaşanmasına yol açmaktadır. Süt özü cilde bulaşır bulaşmaz temizlenmelidir. Ciddi bir etki meydana geldiğinde bir doktora başvurmak gerekir. Bu bitki yetiştirilmek isteniyorsa evcil hayvanların ve çocukların ulaşabileceği ortamlardan uzak tutulmalıdır. 

 




Kaynakça

1. https://www.thespruce.com/

2. https://www.evimdergisi.com.tr/

3. https://smartgardenguide.com/

4. https://www.viagardenia.com/